Richard Whittall:

“The Turbulent World of Middle East Soccer has helped me immensely with great information and perspective.”

Bob Bradley, former US and Egyptian national coach

"James Dorsey’s The Turbulent World of Middle Eastern Soccer (has) become a reference point for those seeking the latest information as well as looking at the broader picture."
Alon Raab in The International Journal of the History of Sport

“Dorsey’s blog is a goldmine of information.”

Play the Game

"Your expertise is clearly superior when it comes to Middle Eastern soccer."
Andrew Das, The New York Times soccer blog Goal

"Dorsey statement (on Egypt) proved prophetic."
David Zirin, Sports Illustrated

"Essential Reading"
Change FIFA

"A fantastic new blog'
Richard Whitall of A More Splendid Life

"James combines his intimate knowledge of the region with a great passion for soccer"
Christopher Ahl, Play the Game

"An excellent Middle East Football blog"
James Corbett, Inside World Football

Thursday, October 2, 2014

US-Led Strikes on IS Militants Could Create More Extremism: Expert (JMD quoted on RIA Novosti)

US-Led Strikes on IS Militants Could Create More Extremism: Expert

Topic: Violence Erupts as Islamic State Rises

US-led strikes on IS militants could create more extremism: scholar at Singapore's Nanyang Technological University
07:18 01/10/2014
Tags: ExtremismairstrikesIslamic StateUnited States
NEW YORK, October 1 (RIA Novosti) – By teaming up with Saudi Arabia and other reactionary governments, the US-led campaign against Islamic State (IS) militants in Syria and Iraq could create more extremism in the region, James Dorsey, a scholar at Singapore's Nanyang Technological University told RIA Novosti.
"The US is reverting to a misguided policy that has spawned more virulent forms of militant Islam, and is thus sowing the seeds of more extremist groups," Dorsey said.
The scholar added that the US-led response is more extensive and fraught with danger than the war on terror that followed 9/11.e-spread discontent and anger, leaving violence and extremism as one of the few, if not the only, option to force change," Dorsey concluded.
The US has teamed up with Saudi Arabia and other oil-rich Gulf countries to launch strikes on IS, which is also known as ISIS and ISIL, a sectarian Sunni Muslim mil
"The policy focuses on military rather than political solutions and promotes status quo regimes whose autocracy chokes off opportunities for the venting of widitia of more than 30,000 fighters that controls swathes of Sunni-majority areas on either side of the Iraq-Syria border.
US President Barack Obama says IS can be routed by US-led airstrikes and bolstering Kurds, Iraqis and moderate elements of Syria's opposition as ground forces. Critics say he lacks reliable allies, is over-reliant on air-power and has no strategy for ending Syria's civil war.

Wednesday, October 1, 2014

War against Islamic State: Sowing seeds of more extremist groups

RSIS Commentary is a platform to provide timely and, where appropriate, policy-relevant commentary and analysis of topical issues and contemporary developments. The views of the authors are their own and do not represent the official position of the S. Rajaratnam School of International Studies, NTU. These commentaries may be reproduced electronically or in print with prior permission from RSIS and due recognition to the author(s) and RSIS. Please email: for feedback to the Editor RSIS Commentary, Yang Razali Kassim. 

No. 190/2014 dated 30 September 2014
War against Islamic State:
Sowing seeds of more extremist groups
By James M Dorsey


The US-led war against the Islamic State, the jihadist group that controls a swath of Syria and Iraq, is sowing seeds for the sprouting of yet more extremist groups. In doing so the US is reverting to a misguided policy that has spawned more virulent forms of militant Islam.


The US-led international response to the Islamic State’s advances in Iraq and Syria is more extensive and fraught with danger than the war on terror declared by President George W Bush in the wake of the 9-11 attacks on New York and Washington. It is a response that contains the seeds of continued failure in confronting terrorism and threatens to give rise to groups that may be even more extreme than the Islamic State, hard though that may be to imagine.

Bush concluded within weeks of the 9/11 attacks that Al Qaeda was as much a product of US support for autocratic Arab regimes as it was the result of politically bankrupt Arab leaders. His acknowledgement amounted to an admission of failure of a US policy designed to maintain stability in a key geo-strategic and volatile part of the world.

A decade later, discontent with failed regimes produced popular revolts that toppled the autocratic leaders of Tunisia, Egypt, Libya and Yemen. Elsewhere in the region, mass protests erupted in Algeria, Jordan, Saudi Arabia and Oman. Bahrain’s minority Sunni rulers brutally suppressed a Shia uprising. Egypt’s transition was routed with a military coup against the Muslim Brotherhood, backed by Saudi Arabia and the United Arab Emirates. Syria is in its fourth year of a bloody civil war that has fuelled the rise of the Islamic State, a jihadist group that makes Al Qaeda look like a lesser evil.

Multiple problems

The problems with the US-led military offensive against the Islamic State are many. For one, it turns Clausewitz’ definition of war as an extension of diplomacy on its head. It reduces what is at its core a political problem that requires a political solution coupled with a military effort to contain the Islamic State to a military problem in which politics is an afterthought.

The emphasis on a military solution moreover goes beyond restoring the principle of endorsement of repressive regimes like those of Saudi Arabia, the United Arab Emirates and Egypt that are regressive and/or supportive of ideologies akin to that of the Islamic State, promoters of sectarianism, and among the worst offenders of human rights. It reinforces perceptions among many Sunni Muslims that the West first turned a blind eye to the killings in Syria and now is undermining what is left of credible resistance to the Syrian regime. Those perceptions are rooted in US expansion of its offensive in Syria to include Jabhat al-Nusra, a jihadist group aligned with Al Qaeda that is wholly focused on defeating the Syrian regime but opposed to the Islamic State.

The Obama administration’s alignment with the Middle East’s counter-revolutionary forces and targeting of groups other than the Islamic State risks identifying the US  with efforts by Saudi Arabia, the United Arab Emirates and Egypt to target political Islam as such. The three Arab nations earlier this year cracked down on non-violent groups like the Muslim Brotherhood. They have since called for an expansion of the campaign against the Islamic State to include non-violent expressions of political Islam. The US alignment prevents it from adopting a policy that would seek to contain the Islamic State militarily while focusing on removing the grievances on which the group feeds. It is a policy that is destined to at best provide a band aid for a festering wound.

Saudi and UAE efforts to target political Islam as such were articulated earlier this year by former British prime minister Tony Blair. Blair argued against “a deep desire to separate the political ideology represented by groups such as the Muslim Brotherhood from the actions of extremists including acts of terrorism.” He acknowledged that it was “laudable” to distinguish “between those who violate the law and those we simply disagree with” but warned that “if we're not careful, they also blind us to the fact that the ideology itself is nonetheless dangerous and corrosive; and cannot and should not be treated as a conventional political debate between two opposing views of how society should be governed.”

On that basis, it is hard to see why Wahhabism, Saudi Arabia’s puritan interpretation of Islam that is the well spring of much of contemporary jihadist thinking, does not top the list of ideologies that are “dangerous and corrosive.” Saudi Arabia, like the Islamic State, was born in a jihadist struggle that married Islamist warriors led by an 18th century jurist Mohammed Abdul Wahab, with the proto-kingdom’s ruling Al Saud clan.

A wake-up call

The rise of the Islamic State is a watershed, a wake-up call for many in the Arab and the Muslim world desperate for change. It has fuelled a long-overdue debate among Arabs and Muslims about the kind of world they want to live in.

In an essay earlier this month entitled ‘The Barbarians Within Our Gates,’ prominent Washington-based journalist Hisham Melhelm wrote: “The Arab world today is more violent, unstable, fragmented and driven by extremism — the extremism of the rulers and those in opposition — than at any time since the collapse of the Ottoman Empire a century ago… The promise of political empowerment, the return of politics, the restoration of human dignity heralded by the season of Arab uprisings in their early heydays — all has given way to civil wars, ethnic, sectarian and regional divisions and the reassertion of absolutism, both in its military and atavistic forms.... The jihadists of the Islamic State, in other words, did not emerge from nowhere. They climbed out of a rotting, empty hulk — what was left of a broken-down civilization.”

For his part, Turki al-Hamad, a liberal Saudi intellectual, questioned how Saudi religious leaders could confront the Islamic State’s extremist ideology given that they promote similar thinking at home and abroad. Writing in the London-based newspaper Al Arab, Hamad argued that the Saudi clergy was incapable of confronting the extremism of groups like the Islamic State “not because of laxness or procrastination, but because they share the same ideology."

Neither Melhelm nor Hamad are Islamists. Yet, they reflect widespread soul-searching among Islamists and non-Islamists across the Arab world. Theirs is a debate that predates the rise of the Islamic State but has been pushed centre stage by the jihadists. It is a debate that is at the core of tackling the root causes on which jihadists groups feed. It is a debate that threatens to be squashed by a policy that focuses on military rather than political solutions and promotes status quo regimes whose autocracy chokes off opportunities for the venting of wide-spread discontent and anger, leaving violence and extremism as one of the few, if not the only, option to force change.

James M. Dorsey is a senior fellow at the S. Rajaratnam School of International Studies as Nanyang Technological University in Singapore, co-director of the Institute of Fan Culture of the University of Würzburg and the author of the blog, The Turbulent World of Middle East Soccer, and a forthcoming book with the same title.

Click HERE to read this commentary online.

Nanyang Technological University
Block S4, Level B4, 50 Nanyang Avenue, Singapore 639798
Tel: +65 6790 6982 | Fax: +65 6794 0617 |

Monday, September 29, 2014

Gulf proxy war: UAE seeks to further damage Qatar’s already tarnished image

By James M. Dorsey

The United Arab Emirates and Qatar are locked into a propaganda war with public relations agencies and front organizations as proxies that is backfiring on both Gulf states.

Disclosures of the proxy war have hit Qatar at a time that its image as the host of the 2022 World Cup is under renewed fire. In contrast to Qatar, the UAE has sought to counter revelations about its efforts to shore up its image through the creation of a network of human rights groups and negatively influence international media coverage of Qatar by touting the fact that its lead fighter pilot in allied attacks on the Islamic State, the jihadist group that controls a swath of Iraq and Syria, is a woman.
Tension between long-standing rivals Qatar and the UAE has been mounting for more than a year. 

The UAE has detained and/or sentenced Qatari nationals on charges of espionage, one of which has been dubbed a prisoner of conscience by Amnesty International. It also earlier this year withdrew its ambassador to Doha alongside the envoys of Saudi Arabia and Bahrain. The rupture in diplomatic relations was part of a so far failed effort to force Qatar to halt its support for the Muslim Brotherhood.

The UAE, whose animosity towards Qatar predates the current multiple crises in the Middle East and North Africa, kicked into high gear with the realization that Qatar may make minor concessions but was unlikely to bow to Gulf pressure.

Qatar earlier this month asked several Muslim Brothers to leave the country in a nominal gesture but has not cancelled their residence permits. Moreover, family members of some of the departed Brothers remain resident in Qatar as does Sheikh Yusuf Qaradawi, one of the world’s most prominent Muslim clerics who has close ties to the Brotherhood. Similarly, Qatar has rejected pressure to expel Khalid Mishal, the leader of Hamas, the Islamist militia with close ties to the Brotherhood that controls the Gaza Strip.

The UAE is waging its proxy war against the backdrop of its adoption of a more activist foreign policy that aims to counter political Islam. The UAE took the lead in recent weeks in confronting the Brotherhood and other Islamists with air attacks on Islamist forces in Libya in cooperation with the Gulf-backed Egyptian government of general-turned-president Abdul Fattah al Sisi. At home, alleged Brothers were sentenced to lengthy prison terms in legal proceedings that have been condemned by human rights groups.

At the same time, the UAE has been touting its image as a forward-looking, progressive Muslim society by emphasizing the fact that a woman, Maj. Mariam al-Mansouri, led the UAE squadron in recent US-led attacks on Islamic State targets in Syria. Photos of Ms. Al-Mansouri released by WAM, the state-run Emirati news agency, went viral on social media. They highlighted the fact that the UAE is one of the few Arab states to include women in its military and allow them to rise to prominence.

As with much of its response to widespread international criticism, Qatar’s response to the campaign against it has been a combination of too little too late, less willingness than its opponents to engage highly priced public relations agencies and lobbyists, and bungled efforts of its own to influence media coverage. The Qatari effort has been further stymied by the recent designation as international terrorists by the US Treasury of four men with links to the Gulf state accused of fundraising for jihadist groups. Qatari sources say at least two of the men had been arrested prior to their designation.

The weak Qatari counteroffensive got into further hot water with revelations last week by Britain’s Channel 4 that Qatar had engaged Portland Communications founded by Tony Allen, a former adviser to Tony Blair when he was prime minister. Channel 4 linked Portland to the creation of a soccer blog that attacked Qatar’s detractors by Alistair Campbell, Mr. Blair’s chief communications advisor at Downing Street Number Ten and a former member of Portland’s strategic council.

Channel 4 accused the blog that projected itself as “truly independent” and claimed to represent “a random bunch of football fans, determined to spark debate” of “astro-turfing,” the creation of fake sites that project themselves as grassroots but in effect are operated by corporate interests. Portland admitted that it had helped create the blog but asserted that it was not part of its engagement with Qatar.

The UAE has been waging its propaganda war on multiple levels. In July, the UAE backed the establishment of the Muslim Council of Elders (MCE) in a bid to counter Sheikh Qaradawi’s International Union of Muslim Scholars as well as Qatar’s support for political change in the Middle East and North Africa as long as it does not include the Gulf. The MCE promotes a Sunni Muslim tradition of obedience to the ruler rather than activist elements of the Salafis who propagate a return to 7th century life as it was at the time of the Prophet Mohammed and his immediate successors.

The UAE’s efforts to tarnish Qatar’s image contrast starkly with its official support for Qatar’s hosting of the World Cup. The Emirate’s targeting of Qatar’s hosting became evident with this month’s detention in Qatar of two British human rights activists who were investigating human and labour rights in the Gulf state. Their detention also highlighted Emirati efforts to shape international public opinion in response to mounting criticism of the UAE’s own human and labour rights record.

The detentions exposed a network of Emirati-backed human rights groups in Norway and France that seemingly sought to polish the UAE’s image while tarnishing that of Qatar. The Brits of Nepalese origin were acting on behalf of the Global Network for Rights and Development (GNRD), a Norway-based group with alleged links to the UAE.

Established in 2008 "to enhance and support both human rights and development by adopting new strategies and policies for real change," GNRD is funded by anonymous donors to the tune of €3.5 million a year, according to veteran Middle East journalist and author Brian Whitaker.

The group’s International Human Rights Rank Indicator (IHRRI) listed the UAE at number 14 as the Arab country most respectful of human rights as opposed to Qatar that it ranked at number 94. The ranking contradicts reports by human rights groups, including the United Nations Human Rights Council (OHCHR), which earlier this year said it had credible evidence of torture of political prisoners in the UAE and questioned the independence of the country’s judiciary. Egypt’s State Information Service reported in December that GNRD had supported the banning of the Muslim Brotherhood as a terrorist organization and called for an anti-Brotherhood campaign in Europe.

An Emirati human rights activist told Middle East Eye: “They are supported by the UAE government for public relations purposes. The GNRD published a fake human rights index last year that wrongly praised the UAE.”

More recently, The New York Times and The Intercept revealed that the UAE, the world’s largest spender on lobbying in the United States in 2013, had engaged a lobbying firm to plant anti-Qatar stories in American media. The firm, Camstoll Group, is operated by former high-ranking US Treasury officials who had been responsible for relations with Gulf state and Israel as well as countering funding of terrorism.

The successful effort to portray Qatar as a prime backer of jihadist terrorists coincided with a similar campaign by Israel calling for Qatar to be deprived of its right to host the World Cup because of its support for Hamas. The campaign is designed to counter Qatari efforts, according to Palestinian sources, to coax Hamas into accepting full-fledged peace talks with Israel and agreeing to surrender much of its authority in Gaza to the Palestine Authority headed by Hamas rival, President Mahmoud Abbas.

The New York Times reported that Camstoll’s public disclosure forms “filed as a registered foreign agent, showed a pattern of conversations with journalists who subsequently wrote articles critical of Qatar’s role in terrorist fund-raising.” The Intercept asserted that Camstoll was hired less than a week after it was established in late 2012 by Abu Dhabi-owned Outlook Energy Investments, LLC with a retainer of $400,000 a month.

“The point here is not that Qatar is innocent of supporting extremists… The point is that this coordinated media attack on Qatar – using highly paid former U.S. officials and their media allies – is simply a weapon used by the Emirates, Israel, the Saudis and others to advance their agendas,” The Intercept said.

UAE opposition to Qatar and the Muslim Brotherhood dates back at least a decade. Abu Dhabi Crown Prince and Armed Forces Chief of Staff Sheikh Mohammed bin Zayed bin Zayed Al Nahayan warned US diplomats already in 2004 that "we are having a (culture) war with the Muslim Brotherhood in this country,” according to US diplomatic cables disclosed by Wikileaks. In 2009. Sheikh Mohamed went as far as telling US officials that Qatar is "part of the Muslim Brotherhood."  He suggested that a review of Al Jazeera employees would show that 90 percent were affiliated with the Brotherhood.  Other UAE officials privately described Qatar as “public enemy number 3”, after Iran and the Brotherhood.

James M. Dorsey is a senior fellow at the S. Rajaratnam School of International Studies as Nanyang Technological University in Singapore, co-director of the Institute of Fan Culture of the University of Würzburg and the author of the blog, The Turbulent World of Middle East Soccer, and a forthcoming book with the same title

Friday, September 26, 2014

Omkoperij volgens de regels (JMD quoted in Knack)

Hebben golfstaat Qatar en grootmacht Rusland de Wereldbekers van respectievelijk 2018 en 2022 met smeergeld binnengehaald? Een onderzoek van het Ethisch Comité van de Wereldvoetbalfederatie moet daarover duidelijkheid scheppen. 'Je kunt je afvragen wie in  de beklaagdenbank zit: Qatar of de FIFA zelf', zegt journalist James Dorsey.

Het FIFA-hoofdkwartier in Zürich mag zich opmaken voor roerige weken. Het langverwachte corruptierapport van Michael Garcia is eindelijk af. De voormalige openbaar aanklager van de staat New York is een van de voorzitters van het Ethisch Comité van de FIFA. Hij moet een antwoord geven op de vraag die de geloofwaardigheid van de Wereldvoetbalbond erg dreigt te besmeuren: hebben Rusland en Qatar de toewijzing van de Wereldbekers van 2018 en 2022 via omkoping binnengehaald? Garcia's 200.000 pagina's tellende rapport wordt momenteel door het Ethisch Comité bestudeerd, dat daarna zal besluiten over verdere stappen, onder meer of Garcia's rapport openbaar wordt gemaakt. Het Ethisch Comité opereert onafhankelijk binnen FIFA en was in het leven geroepen om voor meer transparantie en integriteit te zorgen bij 's werelds grootste sportbond.

Het onderzoek van Garcia heeft journalisten niet belet om zelf een en ander uit te spitten, vooral dan over de kandidatuur van Qatar. Zo publiceerde The Sunday Times in juni een lijvig rapport op basis van 'miljoenen geheime brieven, e-mails en bankafschriften' waaruit volgens de Britse krant onomstotelijk blijkt dat Qatar, per capita het rijkste land ter wereld, zijn Wereldbeker zou hebben gekocht. De Britten gingen daarvoor de handel en wandel van Mohammed Bin Hammam na, voormalig ondervoorzitter van de FIFA en ten tijde van de toewijzing in 2010 een van de 22 stemgerechtigde leden van het Uitvoerend Comité van FIFA. Normaal mogen 24 leden stemmen, maar twee voetbalbonzen werden preventief geschorst omdat ze ervan verdacht werden hun stem te hebben verkocht. Volgens The Sunday Times was de corruptie zelfs met die schorsingen nog niet buiten de deur: de krant beweert dat Bin Hammam, een Qatarese zakenman die ondertussen levenslang werd gebannen als FIFA-lid, meer dan 5 miljoen dollar zou hebben uitgedeeld aan Afrikaanse voetbalbonzen, om zo de Afrikaanse stemmen binnen het Uitvoerend Comité te ronselen. De steun van toenmalig FIFA-ondervoorzitter Jack Warner zou 1,6 miljoen hebben gekost. Warner wachtte het corruptieonderzoek niet af en nam ondertussen ontslag uit al zijn sportmandaten.

Dat het onderzoek een nieuwe klap betekent voor het al wankele imago van de Wereldvoetbalfederatie wil Michel D'Hooghe niet horen. Het is maar hoe journalisten zo'n verhaal kaderen, vindt D'Hooghe, een van de langst zittende leden in het Uitvoerend Comité van de FIFA. 'De Wereldvoetbalfederatie heeft zelf het initiatief genomen om deze zaak tot op de bodem uit te spitten, net om te bewijzen dat er voor malafide praktijken geen plaats is bij de FIFA', zegt de erevoorzitter van Club Brugge en de Belgische voetbalbond. 'We sluiten onze ogen niet voor wat misgaat en doen er ook daadwerkelijk iets aan, dat bewijst het diepgravende onderzoek van Garcia. Maar u kunt ook zoals veel van uw collega's besluiten: wanneer drie FIFA-leden corrupt blijken, moet heel de organisatie wel rot zijn. Terwijl diezelfde organisatie toch 325 miljoen tevreden leden telt en net een evenement organiseerde, het WK, waar de wereld als één man enthousiast over was.' Zoals alle leden van het Uitvoerend Comité werd D'Hooghe ook ondervraagd door Garcia - niet als verdachte, voor de duidelijkheid. De Belg begreep daaruit dat diens onderzoek niet alleen Rusland, Qatar of FIFA's Uitvoerend Comité behandelt. 'Ook hoe de andere kandidaten zich hebben gedragen tijdens het biedingsproces komt aan bod.' Dat betekent dat België evengoed op de radar zit: ons land was samen met Nederland kandidaat om de Wereldbeker van 2018 te ontvangen.

De algemene verwachting is dat Garcia niet met schokkende onthullingen zal komen. 'Aangezien er geen smoking gun is, geen echt bewijs van omkoping, lijkt dat een logische conclusie', zegt James Dorsey, journalist en academicus, en de auteur van de gezaghebbende blog The Turbulent World of Middle East Soccer . Dorsey weet waar het onderzoek van Garcia vermoedelijk op zal
vastlopen: 'Er kan onmogelijk een onderscheid worden gemaakt tussen wat Bin Hammam deed om de kandidatuur van zijn thuisland te promoten en wat hij deed om zijn eigen (mislukte) kandidatuur als opvolger van FIFA-voorzitter Sepp Blatter te ondersteunen.'

Bin Hammam fungeert in deze als de perfecte zondebok. De Qatarese Wereldbekerorganisatie distantieerde zich van haar invloedrijke landgenoot. Dorsey gelooft überhaupt niet dat er bij de toewijzing van de Qatarese Wereldbeker corruptie in het spel was, in
ieder geval niet volgens de toenmalige FIFA-procedures. 'Qatar gaf een veelvoud uit van het budget van zijn concurrenten en sponsorde een congres voor de Afrikaanse voetbalbonden. De Qatari's hebben ook de voorzitters van enkele Afrikaanse bonden met stemgerechtigde leden naar Doha uitgenodigd en die mensen daar goed gefêteerd. Volgens de regels van de FIFA mocht dat allemaal, dus in feite is er geen probleem. Je kunt het Qatar niet kwalijk nemen dat het de grijze zones in de reglementering
opzocht. En als mensen hier nu alsnog een probleem van maken, kun je je afvragen wie hier nu op de beklaagdenbank zit: Qatar of de Wereldvoetbalbond zelf.' Wellicht zal Michael Garcia in zijn eindrapport strengere regels vragen voor toekomstige kandidaturen, zodat ten minste formeel duidelijk is waar vrijgevigheid eindigt en waar omkoperij precies begint.

Wat het onderzoek ook oplevert, vast staat dat Qatar stilaan een belangrijke positie verwerft in het wereldvoetbal. De Franse topclub PSG bestormt de voetbalhemel sinds ze in 2011 eigendom werd van de Qatarese koninklijke familie. Het trotse FC Barcelona werd verleid om voor het eerst in zijn geschiedenis een shirtsponsor aan te nemen: Qatar Airways. En dan is er nog het ambitieuze Aspire- project (zie kader) dat zich zelfs in het Belgische voetbal laat voelen.

En waarom laten de Qatari's de miljoenen zo vloeien? Dat wordt volgens James Dorsey in het Westen totaal verkeerd begrepen: 'Het gaat niet om een frivole bezigheid voor verveelde oliesjeiks of een heel dure vorm van country branding . De Qatarezen dromen ook iet van prestige en winst hoeft er al helemaal niet te worden gemaakt, daarvoor hebben ze hun olie en gas. Nee, het voetbal is een van de vele middelen waarmee de Qatari's hun soft power willen ontwikkelen.'

Qatar wil zich verankeren in het Westen, beweert Midden-Oostenkenner Dorsey. Dat doet de Golfstaat via zijn link met de belangrijkste Europese voetbalclubs, via zijn luchtvaartmaatschappij die van Doha het knooppunt tussen de oostelijke en westelijke wereld maakte, en via Al Jazeera, de dominante stem binnen de oosterse media. Bovendien lokt Qatar afdelingen van 's werelds grootste universiteiten naar de Golf en verwerft het en masse westerse kunst. 'Qatar profileert zich als een baken van stabiliteit in een voor het Westen moeilijke, onrustige regio. Als een bruggenhoofd dat echt niet vallen mag', vult Dorsey aan. 'Hoe belangrijk het is de sympathie van het Westen te verwerven, beseften de Qatarezen in 1990, toen Koeweit de internationale gemeenschap achter zich kreeg nadat het was aangevallen door Irak. Qatar bevindt zich geopolitiek in een soortgelijke positie, met buren die de Golfnatie niet gunstig gezind zijn en militair veel sterker staan. Hun buitenlands beleid - waar gerust ook voetbalaankopen onder vallen - is een strategie om soft power te kopen.'

Het zal de Qatarezen ongetwijfeld koud op de nek gevallen zijn dat hun Wereldbeker in de westerse pers wordt verbonden met corruptie en zelfs met slavernij. Er duiken de laatste tijd veel getuigenissen op over de mensonwaardige levensomstandigheden van de honderdduizenden Aziatische gastarbeiders die in Qatar aan de slag zijn. De laatste drie jaar zouden er niet minder dan 400 Nepalezen en 500 Indiërs zijn overleden in werkgerelateerde omstandigheden, cijfers die bevestigd worden door de ambassades van die landen. 'Qatar is een gewetenloos land', verklaarde Sharan Burrow, secretaris-generaal van het Internationaal Vakverbond, die prompt eiste dat de toekenning van het WK voetbal zou worden herzien. Want voor de Wereldbeker worden 8 voetbaltempels, 70.000 hotelkamers én een nieuwe stad voor 200.000 inwoners gebouwd - en het zullen niet de inheemse Qatarezen zijn die de troffels hanteren.

'Zo zit hun maatschappij nu eenmaal in elkaar', vertelt James Dorsey. 'En daar bestaat ook geen goede oplossing voor. Verleen iedereen gelijke rechten in een land waar amper 12 procent van de inwoners staatsburger is en 88 procent buitenlander, en je bent van vandaag op morgen de controle over je eigen staat kwijt. Al jaren publiceert Amnesty International vernietigende rapporten over de levensomstandigheden van de contractarbeiders in Qatar, maar de volgende ochtend zijn die alweer vergeten. Het is hypocriet van het Westen om dit nu plots te zien als een groot probleem, terwijl het voortdurend zaken doet met de Golfstaten, die allemaal met een dergelijk demografisch deficit kampen. In het Midden-Oosten begint men de corruptiebeschuldigingen en die hele anti- Qatarsfeer stilaan te zien als islamofobie. Als vooroordelen tegenover Arabieren. In Qatar hopen ze in ieder geval op een vorm van verontschuldiging wanneer het rapport van Michael Garcia met een sisser zou aflopen.'

Een overtreding die wel aan de Qatari's kleeft, is de stemmenruil tussen Qatar en Spanje-Portugal voor het WK van 2018. Toen bleek dat de Wereldbekers van 2018 en 2022 op dezelfde conferentie zouden worden toegekend, sloten de Spaans-Portugese (2018) en de Qatarese (2022) delegatie een monsterverbond om elkaar stemmen te bezorgen. Qatar won zijn stemronde vlot, Spanje en Portugal eindigden verrassend op de tweede plaats, na Rusland. Delegatieleden van de Belgisch-Nederlandse kandidatuur voor 2018 hadden nochtans voordien aangegeven dat ze met het Iberische kamp amper rekening hielden, omdat het inhoudelijk als de zwakste van de vier kandidaturen werd gezien.

Dat die stemmenruil heeft plaatsgevonden, gaf FIFA-voorzitter Blatter zelf toe in een BBC-interview, nota bene vlak nadat een intern onderzoek had uitgesloten dat er met stemmen was gemarchandeerd binnen het Uitvoerend Comité. Blatter sprak van een ruil van zeven stemmen: exact het aantal dat het Spaans-Portugese bod binnenhaalde. Of de affaire opnieuw zal worden opgerakeld door Garcia, moet nog blijken.

Het meest concrete bezwaar tegen de Qatarese Wereldbeker is daarbij nog onvermeld gebleven: het is er simpelweg te heet. Michel D'Hooghe, voorzitter van de Medische Commissie binnen de FIFA, pleit ervoor om het toernooi niet in juni te laten plaatsvinden, zoals gebruikelijk is voor Wereldbekers: 'Qatar beschikt over koeltechnologie om de wedstrijden en trainingen bij 21 graden te laten doorgaan. Mijn medische terughoudendheid betreft niet de sporters zelf, maar iedereen eromheen. Een WK brengt tienduizenden mensen op de been: toeschouwers, journalisten, omkaderend personeel. Het valt niet te verkiezen dat zij in omstandigheden van veertig graden en meer de hort op moeten.'

FIFA-voorzitter Blatter suggereerde om het toernooi op te schuiven naar november-december, mogelijk met een finale vlak voor kerst. Dat is geen sinecure. De Europese competities zien hun kalender doorgeknipt en zullen fikse compensaties vragen. Ook de contracten met sponsors en media zullen opnieuw onderhandeld worden en het is maar de vraag of zij een winter-WK wel zo interessant vinden. 'Momenteel toetst FIFA bij alle stakeholders af wat de mogelijkheden zijn. Een beslissing komt er volgend jaar in de lente', aldus D'Hooghe.


Copyright © 2014 Roularta Media Group. Alle rechten voorbehouden